Wat zijn huidaandoeningen?

Werken met bepaalde stoffen, kan leiden tot huidaandoeningen. Soms zijn mensen allergisch voor stoffen die in principe onschuldig zijn, maar waar hun huid toch slecht op reageert. Een bekend voorbeeld daarvan is eczeem. Andere huidaandoeningen ontstaan door blootstelling aan irritatie veroorzakende ('irritatieve') en zwak toxische stoffen, zoals oplosmiddelen en zepen. 

Mensen met een huidaandoening, hebben last van (een van) de volgende symptomen: 

• jeuk 
• een rode huid 
• blaasjes 
• een schilferende huid 
• een vochtige huid 
• een verbrande huid door contact met bepaalde chemische stoffen

De klachten ontstaan doorgaans na meerdere contacten met een bepaalde stof, maar soms is eenmalige blootstelling al voldoende. Soms stoppen de klachten als men niet meer wordt blootgesteld aan de stof. Mensen kunnen dan blijven werken, zolang ze maar niet meer worden blootgesteld aan de stof. De klachten kunnen zich echter ook uitbreiden en chronisch worden. Dit kan ertoe leiden dat men niet meer kan werken. 

Uit gegevens van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) blijkt dat de meeste meldingen over huidklachten komen van mensen die werkzaam zijn in de gezondheidszorg, de metaalsector en de voedingssector. Als wordt gekeken naar beroepsgroepen, worden huidaandoeningen het meest door kappers gemeld. 

Oorzaken en risico's

Een groot aantal stoffen kan een huidaandoening veroorzaken. Een veel voorkomende aandoening is eczeem. Uit meldingen bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) blijkt dat eczeem vooral veroorzaakt wordt door werken met de volgende stoffen: 

• metaalbewerkingvloeistoffen en oliën 
• latex 
• cement en chroom 
• kappersproducten
• Ook 'nat' werk, in combinatie met het gebruik van zeep kan leiden tot eczeem. 

Ook werken met de volgende stoffen kan leiden tot huidaandoeningen: 

• oplosmiddelen 
• allergenen 
• kleurmiddelen

Een aantal factoren vergroot de kans op het ontstaan van huidaandoeningen en beïnvloedt het verloop ervan:

• mate van blootstelling 
• het klimaat op de werkplek, zoals temperatuur en luchtvochtigheid 
• natte werkzaamheden, zoals haren of mensen wassen 
• occlusie (insluiting) doordat bijvoorbeeld handschoenen aan de binnenkant bevuild zijn 
• mechanische belasting, zoals het schuren van haar langs de vingers van kappers 
• persoonlijke factoren, zoals het huidtype en genetische factoren

Ook wie niet direct met stoffen werkt die huidaandoeningen veroorzaken, kan toch in aanraking komen met die stoffen, bijvoorbeeld doordat bepaalde apparatuur bevuild is. Naast zogenaamde 'primaire' blootstelling, moet daarom ook gelet worden op deze 'secundaire' blootstelling.

Wat zijn de verplichtingen van de werkgever?

Als het gaat om het werken met allergenen (stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken) of irritatieve stoffen, heeft de werkgever verschillende verplichtingen, zoals:

• blootstelling aan allergenen en irritatieve stoffen moet zo veel mogelijk vermeden worden. 
• Als blootstelling niet voorkomen kan worden, moet de duur van de blootstelling beperkt worden. 
• Bij blootstelling moeten er persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking worden gesteld. 
  van de stoffen die gezondheidsklachten kunnen geven moet de aard en de mate en duur van de blootstelling bepaald worden. 
• Het klimaat op de werkplek moet behaaglijk zijn en zo min mogelijk wisselen, er moet daarbij rekening worden gehouden met de aard van het werk dat mensen doen. 

Aanmelden bij Bureau Beroepsziekten FNV

Wanneer u een huidaandoening heeft en zich wilt aanmelden bij Bureau Beroepsziekten FNV, moet u aan een aantal algemene voorwaarden voldoen. U moet in ieder geval lid zijn van FNV Bouw, FNV Bondgenoten, FNV Kiem of ABVAKABO FNV. Hier vindt u het aanmeldformulier

BBZ-cliënten met huidaandoeningen

Kapster
Een kapster kreeg na vier jaar werken in een kapperszaak last van jeuk, een rode huid en blaasjes op haar handen. Voor het haarverven gebruikte ze handschoenen die te ruim waren. Na het verven werd het haar geknipt waardoor ze alsnog in aanraking kwam met de verfstoffen. De kapster maakte ook gebruik van föhns, borstels, de telefoon en dergelijke die ze met haar collega's deelde. Hier zaten vaak ook verfresten aan. Na onderzoek bleek de kapster allergisch voor Phenyleendiamine (PPD), een middel dat voorkomt in donkere haarkleuring. Het is bekend dat PPD vaak huidaandoeningen veroorzaakt. Zij kon haar werk niet meer uitvoeren en belandde deels in de WAO. 
De werkgever had de kapster beter moeten beschermen door haar onder andere goed sluitende handschoenen te geven en haar te wijzen op de gevaren van de verfstoffen en het belang van het schoonhouden van de gereedschappen. PPD had wellicht vervangen kunnen worden door een ander middel. Ook is eerst verven en dan knippen, geen goede volgorde 

Nagelstyliste 
De hieronder beschreven zaak is uitzonderlijk omdat niet de werkgever, maar een leverancier van cosmetische producten aansprakelijk is gesteld. Een inmiddels 43-jarige vrouw volgde eind jaren negentig een cursus voor nagelstyliste. Vervolgens opende ze haar eigen salon. De nagelstyliste gebruikte tijdens de vijf maanden durende cursus en daarna in haar eigen salon de producten van het opleidingsinstituut. Tijdens en na de cursus werd de nagelstyliste niet voorgelicht over de aard van de geleverde producten en hoe deze veilig te gebruiken zijn. Een aantal maanden na de opening van haar salon kreeg de nagelstyliste blaasjes op haar handen. Haar handen zwollen op en sprongen hier en daar open. De nagelstyliste ging naar een huidarts. Deze stelde vast dat zij eczeem had gekregen door een allergie voor een stof die voorkwam in de producten waarmee ze werkte. De nagelstyliste moest haar salon sluiten vanwege de klachten. Bureau Beroepsziekten FNV stelde de leverancier van het product en het opleidingsinstituut aansprakelijk. Via een gerechtelijke procedure is de zaak gewonnen.