Wat zijn long- en luchtwegaandoeningen?
Mensen kunnen door blootstelling aan bepaalde stoffen op het werk long- en luchtwegaandoeningen krijgen. De belangrijkste long- en luchtwegaandoeningen die mensen kunnen oplopen door hun werk:
aandoeningen van de bovenste luchtwegen, zoals allergische neusklachten en stemklachten
aandoeningen van de lagere luchtwegen, zoals astma en COPD (chronische bronchitis en longemfyseem)
longontsteking door allergie
asbestose (een longaandoening die ontstaat na langdurige inademing van asbestdeeltjes)
De klachten en de ernst ervan zijn afhankelijk van de soort aandoening. U kunt denken aan:
- aanvallen van benauwdheid
- hoesten
- niezen
- koorts
- kortademigheid
- ontstekingen, bijvoorbeeld van de voorhoofdsholte
De klachten kunnen acuut ontstaan, zoals bij een forse blootstelling aan ammoniak. In veel gevallen ontstaan de klachten echter langere tijd - weken tot jaren - na de blootstelling. In sommige gevallen kan het werk met de nodige aanpassingen hervat worden. In ernstiger gevallen kunnen de klachten leiden tot arbeidsongeschiktheid en blijvende klachten.
Asbestkanker
Een bekend voorbeeld van een beroepsgebonden longziekte is mesothelioom ofwel asbestkanker. Deze ziekte ontstaat als gevolg van contact met asbest. Voor mensen met mesothelioom is het Instituut Asbestslachtoffers opgericht. Patiënten (of hun nabestaanden) die een schadeclaim willen indienen, kunnen bij dit instituut terecht: Instituut asbestslachtoffers
Wanneer u (praktische) hulp nodig heeft tijdens de claim die het Instituut asbestslachtoffers voor u voert, dan kunt u contact met ons opnemen. Wij kunnen u daarbij helpen. U moet hierbij denken aan bijvoorbeeld ondersteuning zoals het invullen van formulieren.
Oorzaken en risico's
De oorzaken van beroepsgebonden long- en luchtwegaandoeningen verschillen.
Stoffen die de klachten kunnen veroorzaken:
- dierlijke producten
- plantaardige stoffen zoals meel en theestof
- chloor
- enzymen
- metaaldampen
- antibiotica
- dampen zoals ammonia
- zuren
Factoren die het ontstaan en verloop van lucht- en longwegaandoeningen kunnen beïnvloeden:
- de mate van blootstelling
- de vorm van de stof (damp, stof of rook)
- roken
- wisselende temperaturen
- kou
- blootstelling aan meerdere stoffen
- persoonlijke factoren, zoals gevoeligheid voor long- en luchtwegklachten
Uit meldingen van artsen van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) blijkt dat aandoeningen van de bovenste luchtwegen (zoals stemproblemen, allergische reacties van de neus) en astma het meest gemeld worden. Ook blijkt dat de meeste meldingen uit de industriële sector komen. Gemeten naar het aantal werknemers met long- en luchtwegaandoeningen, komen de meeste meldingen uit de bouwnijverheidsector.
Wat zijn de verplichtingen van de werkgever?
Als het gaat om het werken met allergenen (stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken) of irritatieve stoffen, heeft de werkgever verschillende verplichtingen. In het Arbobesluit (een uitwerking van de Arbowet), staat onder meer dit:
- Blootstelling aan allergenen en irritatieve stoffen moet zoveel mogelijk vermeden worden.
- Als blootstelling niet voorkomen kan worden, moet de duur van de blootstelling beperkt worden.
- Bij blootstelling moeten er persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking worden gesteld.
- Van de stoffen die gezondheidsklachten op kunnen leveren moet de aard en mate en duur van de blootstelling bepaald worden.
- Het klimaat op de werkplek moet behaaglijk zijn en zo min mogelijk wisselen, er moet daarbij rekening worden gehouden met de aard van de werkzaamheden.
BBZ-cliënten met een long- of luchtwegaandoening
Het aantal aanmeldingen bij Bureau Beroepsziekten FNV van mensen met een beroepsgebonden long- of luchtwegaandoening is niet groot. Dit komt wellicht doordat mensen ander werk vinden. Maar wanneer mensen blijvende klachten hebben en/of door de klachten werk moeten gaan doen wat minder verdient dan voorheen, is er sprake van financiele schade.
Een voorbeeld van een succesvolle zaak:
Tomatenkweker
Een 62-jarige man kreeg na 25 jaar werken als tomatenkweker last van veelvuldig niezen en koorts. Deze klachten hielden zo'n zes jaar aan en werden steeds erger terwijl de man zijn werk bleef doen. Hij verzon manieren om toch door te werken. Zo deed hij bijvoorbeeld propjes in zijn neus. Hij moest zich wel regelmatig ziek melden, omdat hij dan met koorts in bed lag. De werkgever was op de hoogte van de klachten maar ondernam niets. Ook nam hij geen preventieve maatregelen. Uiteindelijk bezocht de tomatenkweker een specialist die tomatenallergie vaststelde. De man mocht niet meer werken en belandde in de WAO. Bureau Beroepsziekten FNV heeft via een minnelijke regeling met de werkgever gezorgd voor een schadevergoeding voor de tomatenkweker.
Bent u aan asbest blootgesteld?
Wat te doen als u aan asbest bent blootgesteld? Download het stappenplan van FNV Bureau Beroepsziekten.