Wat is een posttraumatische stressstoornis (PTSS)?
Mensen kunnen een posttraumatische stress-stoornis ofwel PTSS krijgen als zij één of meerdere traumatische gebeurtenis(sen) hebben meegemaakt. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om een ernstig ongeval, of een confrontatie met geweld of bedreigingen. Ook getuige zijn van zo’n gebeurtenis kan leiden tot PTSS.
Als mensen ten gevolge van een trauma langdurig psychische klachten ontwikkelen kan er sprake zijn van PTSS. De klachten kunnen direct na het trauma ontstaan, maar ook pas jaren later tot uiting komen. Die klachten kunnen zich zowel psychisch als lichamelijk uiten. Het gaat dan bijvoorbeeld om de volgende klachten:
- concentratiestoornissen
- prikkelbaarheid
- constant aan de gebeurtenis denken
- herbeleving van de gebeurtenis
- hartkloppingen
- overmatig zweten
- schrikachtigheid, overmatige waakzaamheid
- slaapproblemen
PTSS kan vergaande gevolgen hebben voor het functioneren op het werk en in het privé-leven. De klachten kunnen ertoe leiden dat mensen langdurig niet in staat zijn om te werken of zelfs in de WIA terechtkomen.
Oorzaken en risico's
Iedereen kan PTSS ontwikkelen na een traumatische ervaring. Het is niet helemaal duidelijk waarom de één wel PTSS krijgt en de ander niet. De aard, ernst en duur van de traumatische gebeurtenis spelen waarschijnlijk een rol bij het ontstaan en de ernst van PTSS. Verder is de kans dat de klachten zich verergeren groter als:
- mensen te weinig opvang, steun en erkenning krijgen na een traumatische ervaring.
- mensen eerder traumatische ervaringen hebben gehad.
Uit meldingen van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) blijkt dat de meeste gevallen van PTSS voorkomen bij personeel van hulpdiensten (zoals de politie, brandweer en ambulance) en in de publieke sector (zoals gezondheidszorg en het onderwijs).
Wat zijn de verplichtingen van de werkgever?
Veroorzakers van PTSS zoals seksuele intimidatie, pesten, agressie en geweld vallen volgens de arbeidsomstandighedenwet onder psychosociale arbeidsbelasting ofwel PSA. De werkgever heeft de verplichtingen:
- Seksuele intimidatie, pesten, agressie en geweld actief aan te pakken.
- Het moet duidelijk zijn of en bij wie er sprake is van (risico op) seksuele intimidatie, pesten, agressie en geweld. Dit moet opgenomen zijn in de verplichte risico inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
- Vervolgens moet seksuele intimidatie, pesten, agressie en geweld waar mogelijk is voorkomen worden en als dit niet mogelijk is, zoveeel mogelijk verminderd worden. Dit moet opgenomen zijn in het verplichte Plan van Aanpak (PvA)
Aanmelden bij Bureau Beroepsziekten FNV
Wanneer u PTSS heeft en u zich wilt aanmelden bij Bureau Beroepsziekten FNV, moet u aan een aantal algemene voorwaarden voldoen. U moet lid zijn van FNV Bouw, FNV Bondgenoten, FNV Kiem of ABVAKABO FNV.
Verder is van belang dat u kunt aantonen dat de gebeurtenis of gebeurtenissen waardoor u PTSS heeft gekregen, heeft plaatsgevonden tijdens het werk. Denk daarbij aan bewijzen als een politierapport, getuigenverklaringen of melding van de gebeurtenis aan een bedrijfsarts.
U vindt hier het aanmeldformulier
BBZ-cliënten met PTSS
Bureau Beroepsziekten FNV heeft meerdere PTSS-zaken in behandeling genomen. Voorbeelden hiervan:
Hoofdconducteur
De hoofdconducteur werd in zijn loopbaan wel tien keer geconfronteerd met zelfmoord en ongevallen met dodelijke afloop. Bovendien kreeg hij regelmatig te maken met agressie en geweld. Als gevolg daarvan heeft de hoofdconducteur een Post Traumatische Stressstoornis (PTSS) ontwikkeld. De NS weigerde de aanbevolen therapie te vergoeden. Het vervoersbedrijf heeft de hoofdconducteur nadat hij door zijn klachten twee jaar arbeidsongeschikt was, ontslagen. Bureau Beroepsziekten spande met succes een rechtszaak aan. De rechter oordeelde dat de werkgever onvoldoende opvang aan en nam niet genoeg maatregelen om agressie te voorkomen.
Beveiligingsbeambte
Een man werkte als beveiligingsbeambte zonder dat hij een opleiding voor deze functie had gevolgd en zonder dat hij instructies had gekregen hoe te handelen bij geweld, terwijl dit wel wettelijk verplicht is voor zo'n functie. Op een avond betrapte hij inbrekers. Die mishandelden de man en bedreigden hem met een mes. De beveiliger was alleen en er kwam niet direct hulp. Na deze traumatische ervaring werd de beveiligingsbeambte niet opgevangen en ondersteund door zijn werkgever. Toen de man de dag erna naar zijn werk moest, werd hij erg bang. Hij kreeg nachtmerries, ging zweten en trillen en kreeg woede-uitbarstingen. De man werd steeds banger om naar zijn werk te gaan. Nadat hij een tweede maal een inbreker had betrapt, kon hij niet meer werken en kwam hij uiteindelijk in de WAO terecht.